الشيخ رسول جعفريان
476
حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )
بودند ، شاهد ديگر شيخ مفيد بر صحّت امامت امام جواد عليه السّلام است . « 1 » در امر امامت ، آنچه مهم است ، تنصيص امام سابق بر امامت امام پس از خود مىباشد كه شيخ مفيد آن را از شمارى از اصحاب بزرگ و نزديك به امام رضا دربارهء امامت امام جواد عليه السّلام نقل كرده و راويان اين نص را چنين برمىشمارد : على بن جعفر بن محمد صادق عليهما السّلام ، صفوان بن يحيى ، معمّر بن خلّاد ، حسين بن بشّار ، ابن ابى نصر بزنطى ، ابن قيام واسطى ، حسن بن جهم ، ابو يحيى صنعانى ، خيراتى ، يحيى بن حبيب بن زيّات و گروهى ديگر . « 2 » شيخ ، روايات برخى از نامبردگان را در كتاب ارشاد آورده و استاد عطاردى تقريبا همهء آنها را در مسند الامام الجواد عليه السّلام گرد آورده است . « 3 » علّامهء مجلسى نيز در بحار ، فصلى را به ذكر نصوص وارد شده در امامت آن امام همام اختصاص داده است . « 4 » از اين روايات به خوبى برمىآيد كه امام رضا عليه السّلام در موارد متعدد و مناسبتهاى گوناگون ، امامت فرزند بزرگوارش را گوشزد كرده و اصحاب بزرگ خود را در جريان امر گذاشته است . در واقع ، استقرار اكثريت اصحاب امام رضا عليه السّلام بر امامت حضرت جواد عليه السّلام كه پشتوانهاش همين فرمايشات امام رضا عليه السّلام بوده ، بهترين دليل بر حقانيّت امامت آن بزرگوار است ؛ زيرا فقها و محدثان شيعه ، در پذيرش امامت امامان ، دقت عجيبى از خود نشان مىدادند و همان گونه كه گذشت ، با وجود نص ، تنها بعد از سؤالات علمى متعدد ، امامت آنان را مىپذيرفتند . اين بدان دليل بود كه گاه نص نسبت به چند نفر ابراز مىشد تا دشمن حساسيت روى شخص خاصى نداشته باشد . حيات تاريخى امام جواد عليه السّلام آگاهيهاى تاريخى دربارهء زندگى امام جواد عليه السّلام چندان گسترده نيست ؛ زيرا افزون بر آن كه محدوديّتهاى سياسى همواره مانع از انتشار اخبار مربوط به امامان معصوم عليهم السّلام
--> ( 1 ) . الفصول المختاره ، صص 256 - 257 ( 2 ) . الارشاد ، ص 317 ؛ اعلام الورى ، ص 330 ( 3 ) . مسند الامام الجواد عليه السّلام ، صص 250 - 333 ؛ ما از اين مجموعه در اين نوشتهء بهرهء كامل بردهايم . ( 4 ) . بحار الانوار ، ج 50 ، صص 18 - 36